ถ้าพูดว่าพระหลวงพ่อโตเราก็จะนึกถึงพระหลวงพ่อโตอยุธยาเป็นอันดับแรก เนื่องจากมีจำนวนมากและมีชื่อเสียงในด้านอยู่คง แต่พระหลวงพ่อโตความจริงก็มีอยู่หลายกรุหลายจังหวัด

พระหลวงพ่อโตที่มีราคาค่อนข้างสูงกลับเป็นพระหลวงพ่อโตของจังหวัดพิษณุโลก กรุวัดชีปะขาวหาย (เรียกตามโบราณ) ปัจจุบันเรียกว่าวัดตาปะขาว ความจริงชีปะขาวตามพจนานุ กรมไทย แปลว่า นักบวชที่นุ่งขาว หรือถ้าหมายถึงแมลงก็คือตัวแมลงชนิดหนึ่งชอบตอมไฟ ครับ ก็แปลได้ 2 แบบ เลยต้องอธิบายเสียหน่อย เพราะเคยเขียนถึงพระกรุวัดชีปะขาวแล้วมีคนแย้งมา แต่โบราณนั้นพระหลวงพ่อโต พิษณุโลกก็ยังมักเรียกกันติดปากว่า กรุวัดชีปะขาวหาย

วัดตาปะขาว (เรียกตามชื่อราชการปัจจุบัน) มีตำนานเล่ากันว่า ในการสร้างพระพุทธชินราชในสมัยกรุงสุโขทัยนั้น มีการหล่อพระพุทธรูปพระประธานอยู่หลายองค์ ตามตำนานกล่าวว่าองค์พระพุทธชินราชหล่อกันหลายครั้งก็ไม่สำเร็จ

ว่ากันว่าเมื่อเททองเข้าสู่เตาหลอมเพื่อหล่อพระถึง 3 ครั้ง ทองก็ไม่รวมตัวกันเป็นองค์พระ ร้อนถึงพระอินทร์จนต้องจำแลงกายเป็นตาปะขาว (นักบวชนุ่งขาห่มขาว) ลงมาช่วยสร้างพระพุทธชินราชจนสำเร็จ แล้วตาปะขาวก็เดินไปทางทิศเหนือพอถึงที่ตั้งวัดก็หายวับไปกับตาโดยไม่มีใครเห็นอีกเลย จึงมีการสร้างวัดไว้ ณ บริเวณนั้นและก็เรียกกันต่อมาว่า วัดตาปะขาวหาย ชาวบ้านในสมัยก่อนมักเรียกว่า “วัดชีปะขาวหาย” (ไม่ใช่ตัวแมลงนะจ๊ะ) ตัววัดน่าจะเป็นวัดเก่าแก่มีสร้างมาตั้งแต่กรุงสุโขทัย ราวปี พ.ศ.1900

ที่วัดแห่งนี้ต่อมาการขุดพบพระเครื่องเนื้อดินเผา รูปลักษณ์คล้ายๆ กับพระหลวงพ่อโตของอยุธยา แต่มีขนาดเล็กกว่ามาก พระที่ขุดพบมีจำนวนไม่มากนัก ต่อมาเป็นที่นิยมกันมาก ด้วยว่าพระหลวงพ่อโตกรุนี้มีพุทธคุณเด่นทางด้านคงกระพันแคล้วคลาด

นอกจากนี้ยังดีทางด้านเมตตาโชคลาภอีกด้วย และมีขนาดกะทัดรัดเลี่ยมห้อยคอกำลังเหมาะ จำนวนพระก็มีไม่มากหายากจึงทำให้ราคาค่อนข้างสูงกว่าพระหลวงพ่อโตอยุธยาที่มีจำนวนพระพบมากกว่า พระหลวงพ่อโตกรุนี้ที่พบเป็นพระแบบปางสมาธิ เนื้อดินเผา มีหลายสี พระส่วนใหญ่ที่พบจะมีพิมพ์ลึกคมชัดแทบทุกองค์ พิจารณาศิลปะองค์พระสันนิษฐานว่าน่าเป็นพระที่สร้างในสมัยอยุธยายุคต้น ในปัจจุบันหาพระแท้ๆ ยาก ของปลอมมีมานานแล้ว เวลาจะเช่าหาก็ควรพิจารณาให้ดี

ครับพระหลวงพ่อโต กรุวัดชีปะขาวหาย (เรียกตามโบราณ) เป็นพระที่หายากและควรค่าแก่การอนุรักษ์และเป็นพระดีของจังหวัดพิษณุโลก ประสบการณ์มีมากมายทั้งด้านแคล้วคลาดและอยู่คงคนโบราณหวงกันมาก พระเครื่องที่เป็นพระกรุเก่าแก่ปัจจุบันคนอาจจะลืมเลือนกันไปบ้าง ก็เลยนำมาเขียนไว้กันลืมครับ

ในวันนี้ผมได้นำรูปพระหลวงพ่อโต กรุวัดชีปะขาวหาย พิษณุโลก จากหนังสือ อมตพระกรุอันล้ำค่าของไทยมาให้ชม

ด้วยความจริงใจ
ขอขอบคุณ แทน ท่าพระจันทร์ จาก ข่าวสด

244-0-006xx-x